«به کبودی یاس» را می توان فیلم پرتره و بیوگرافیک دانست که به سیره عملی فرمانده معروف جنگ شهید برونسی می پردازد و روایتی واقعی از یک شخصیت معاصر است. لذا شخصیت پردازی و حتی قصه ای که روایت می شود، صرفا زاده ذهنیت و تخیل نویسنده نیست و سویه رئالیستی آن پر رنگ است. به این معنی که در مرحله پیش تولید درباره نوع شخصیت و شیوه زندگی این شهید تحقیق و پژوهش عملی صورت گرفته تا فیلم در حد امکان به واقعیت نزدیک باشد.

فیلم های پرتره این امتیاز را دارند که از یک سو تصویر واقعی از یک تجربه زیسته یا شخصیت واقعی را بازنمایی می کنند و اگر این روایت و تصویرسازی درست انجام شود از قدرت تاثیر گذاری بالایی بر روی مخاطب برخوردارند اما از سوی دیگر با این چالش مواجهند که ممکن است پیش فرض ها و ذهنیتی که درباره آن شخصیت از قبل وجود دارد، موجب نوعی اغراق شدگی و قهرمان سازی تصنعی از پرسوناژ اصلی خود شود. به کبودی یاس از این مشکل به دور نیست نه این که مثلا تصویر اغراق شده و دروغینی از قهرمان خود ارائه می دهد بلکه دارای این ضعف عمده است که نمی تواند شخصیت اصلی خود را سینمایی کرده و به آن صورتی دراماتیک ببخشد. در واقع روی شخصیت شهید برونسی خیلی شخصیت پردازی سینمایی صورت نگرفته و این پرسوناژ دارای جذابیت لازم برای جذب مخاطب نیست.

البته استفاده از نابازیگران در این ضعف بی تاثیر نبوده است. تقریبا هیچ بازیگر و چهره شناخته شده ای در فیلم وجود ندارد و کارگردان سعی کرده است بیش از فرم به قابلیت های قصه خود تکیه کند و واقعی بودن آن را به عنوان سرمایه اصلی اش در نظر بگیرد. کارکردهای تبلیغاتی چنین آثاری نیز مزید بر علت می شود تا فیلمساز انرژی خود را روی بخش هایی از کار بگذارد که می خواهد خصلت های نیکو و اخلاقی قهرمان داستان را به تصویر بکشد و نقاط مثبت زندگی وی را برجسته کند به همین دلیل بسیاری از سکانس های فیلم به مستند های اجتماعی جنگ شباهت پیدا کرده که در معرفی و توصیف یک فرمانده و سردار جنگ ساخته می شود. این که مثلا او فرش بیت المال را به خانه اش نمی آورد یا روی حق الناس حساسیت دارد یا در پی نام و نان و مقام و منصب نیست خیلی شعاری و تصنعی از کار در آمده و به لحاظ دراماتیک، صورت بندی نشده است.

لذا از باورپذیری یا حداقل تاثیر گذاری آن روی مخاطب کاسته شده و حتی گاهی با دافعه از سوی تماشاگر مواجه می شود. در حالی که بسیاری از خصلت ها و ارزش های اخلاقی این افراد جدا از تقدس و بار ارزشی که دارند قابلیت نمایشی و درام بالایی هم داشته، از حیث سینمایی قابل اتکا هستند. مهم این است که در فیلم قرار است همه این خصلت ها و ویژگی ها دارای ارزش نمایشی شوند و در عین سرگرم کردن مخاطب، قابلیت انتقال و اثر گذاری هم داشته باشند. از این پتانسیل در «به کبودی یاس» درست استفاده نشده و البته این مشکل بسیاری از آثار سینمایی ماست که قرار است درباره یک شخصیت مهم تاریخی، سیاسی، هنری یا فرهنگی سخن بگویند.

به کبودی یاس مبنای روایت خود را بر پایه یک تضاد مفهومی قرار می دهد و تقابل ۲ نگاه مثبت و منفی درباره جنگ را در کنار هم به تصویر می کشد. در واقع «به کبودی یاس» یک مفهوم و هدف عمده را دنبال می کند. از یک سو به تصویر کشیدن رشادت ها و ایثارگری های یک فرمانده جنگ و از طرف دیگر چالش ها و تردیدهایی که ممکن است در بخشی از افراد و افکار عمومی نسبت به جنگ وجود داشته باشد.

به عبارت دیگر با یک فیلم خود انتقادی مواجه هستیم که اگرچه صورت هایی از یک قصه ضد جنگ را در خود دارد اما در نهایت به دفاع از جنگ و آدم های جنگ می پردازد. با این حال، فیلم دارای دوگانگی در روایت است یعنی قصه فرعی و اصلی چنان در هم تنیده شده که معلوم نیست زندگی و گفتار و کردار شهید برونسی هدف بوده یا شک و تردید پدر اسحاق و قصد او برای گرفتن انتقام پسرش فرآیندی که پدر اسحاق از انتقام تا حضور عملی در جبهه طی می کند، خیلی عجولانه و سردستی است و در پایان نیز به نوعی شاهد رها شدگی این قصه هستیم و فیلم بیشتر روی شهادت و جوانمردی شهید برونسی متمرکز می شود.

به عبارت دیگر داستان تکلیف خودش را با موضوع اسحاق و پدرش به سرانجام جدی نمی رساند و تحول روحی پدر اسحاق خیلی کلیشه ای به نظر می رسد. نگارنده معتقد است به کبودی یاس بیشتر در شکل و اندازه یک تله فیلم است و ساخت چنین آثاری در سینما آن هم با حضور بازیگران غیر حرفه ای و ناشناس در جذب مخاطب با مشکلات جدی مواجه خواهد بود و سینماداران نیز به سختی حاضر می شوند این فیلم ها را در سینمای خود نمایش دهند.

فیلم های شخصیت محور بویژه اگر براساس یک قصه و شخصیت واقعی باشند، بیش از هرچیز نیازمند شخصیت پردازی قوی و ارائه کاراکتر جذاب و دراماتیک هستند که در کنار ارزش های انسانی و اخلاقی آن شخصیت دارای قابلیت دراماتیک هم باشند تا ارزشمندی و ارج گذاری به آنها با ماندگار شدن تصویرشان در اذهان مخاطب تضمین شود.