برایان دی پالما فیلمساز مشهور ژانر پلیسی جنایی ۱۱ سپتامبر ۱۹۴۰ با نام کامل برایان راسل دی پالما از خانواده ای که اصالتاً ایتالیایی بودند در ایالت نیوجرسی آمریکا به دنیا آمد و در فیلادلفیا، پنسیلوانیا و نیوهمپشایر بزرگ شد. سابقه فیلمسازی دی پالما هم اکنون به بیش از ۴۰ سال رسیده است و از پرفروش ترین فیلم هایی که در این مدت ساخته، می توان به «کری»، «لباس قتل پوشیده»، «صورت زخمی»، «تسخیرناپذیرها» و «ماموریت غیرممکن» اشاره کرد.از دی پالما اغلب به عنوان یکی از پیشگامان نسل جدید فیلمسازان هالیوود نام می برند؛ نسلی که یا از هنرستان های فیلمسازی سر برآورده یا تحصیلکرده سینما هستند،که شاخص ترین چهره های آنها فیلمسازانی چون مارتین اسکورسیزی، پل شریدر، جورج لوکاس، فرانسیس فورد کاپولا و استیون اسپیلبرگ به شمار می آیند.

هنر دی پالما در کارگردانی، استفاده از دوربین و تعلیق در بسیاری از فیلم های او اغلب با آثار آلفرد هیچکاک مقایسه شده است.او در طول دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ به طور مستمر با بازیگرانی چون جنیفر سالت، امی ایروینگ، نانسی آلن (که از ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۳ همسر دی پالما بود)، ویلیام فاینلی، چارلز دورنینگ، گریت گراهام و فیلمبردارانی نظیر استفن اچ. بوروم و ویلموس زیگموند و آهنگسازانی چون برنارد هرمان و پینو دوناجیو کار کرد و در تمام این مدت جک فیسک طراحی صحنه فیلم هایش را بر عهده داشت. دی پالما در عین حال به پرورش و کشف استعداد بازیگرانی که هم اکنون به شهرت زیادی دست یافته اند، معروف است؛ بازیگرانی نظیر رابرت دنیرو (در فیلم های «مهمانی عروسی»، «تبریکات»، «سلام مامان،» و «تسخیر ناپذیرها»)، جیل کلیبرگ، جان سی. ریلی، جان لگویزامو و مارگوت کیدر. او همچنین مشوق و مربی بسیاری از فیلمسازان نظیر مارک رومانک و کیت گوردون بوده است. از دیگر بازیگران مشهوری که در فیلم های دی پالما نقش آفرینی کرده اند می توان به آل پاچینو (در فیلم های «صورت زخمی» و «راه کارلیتو»)، شان پن (در فیلم های «تلفات جنگ» و «راه کارلیتو») و جان تراولتا (در فیلم های «کری» و «انفجار») اشاره کرد.

بهترین ها و پرفروش ها

فانتوم پارادایز:

فیلمی موزیکال، مهیج و ترسناک بود که از ۳۱ اکتبر ۱۹۷۴ به نمایش عمومی درآمد. بازیگران آن عبارت بودند از پل ویلیامز، ویلیام فاینلی و جسیکا هارپر و موسیقی متن آن را هم پل ویلیامز ساخته بود. نمایش این فیلم ۹۲ دقیقه ای را کمپانی فوکس قرن بیستم بر عهده داشت. این فیلم که ساخت آن ۳/۱ میلیون دلار هزینه برداشته بود، در مجموع پنج میلیون و ۳۸۶ هزار و ۱۰۷ دلار در آمریکای شمالی فروش داشت و این فروش بالا در آن زمان آن را به یک «بمب گیشه» تبدیل کرد.

عقده:

فیلمی معمایی، مهیج و روانشناسانه که نمایش آن از اول آگوست ۱۹۷۶ آغاز شد. فیلمنامه آن را پل شریدر به رشته تحریر درآورده بود و بازیگران آن عبارت بودند از کلیف رابرتسون، جنویو بوجولد و جان لیتگو. نمایش این فیلم ۹۸ دقیقه ای را که ساخت آن حدود ۴/۱ میلیون دلار هزینه برداشته بود، کمپانی کلمبیا پیکچرز بر عهده داشت. این فیلم با تحسین منتقدان مواجه شد و بیش از چهار میلیون دلار در آمریکای شمالی فروش کرد.

کری:

این فیلم را دی پالما بر اساس رمانی از استفن کینگ ساخت و در آن سیسی اسپیسک، پایپر لاری، امی ایروینگ، نانسی آلن و جان تراولتا ایفای نقش می کردند. پخش آن را از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۱ کمپانی یونایتد آرتیستز و از ۱۹۸۲ تا به امروز کمپانی مترو گلدوین مایر بر عهده داشته اند. این فیلم ۹۸ دقیقه ای از سوم نوامبر ۱۹۷۶ به نمایش عمومی درآمد. بودجه ساخت آن ۸/۱ میلیون دلار بود. «کری» که به عنوان یکی از بهترین اقتباس های سینمایی آثار کینگ مطرح شده برای کمپانی یونایتد آرتیستز بیش از ۳۳ میلیون دلار فروش را در گیشه آمریکا به همراه داشت که به تخمین سال ۲۰۰۷ به معنای بیش از ۱۰۰ میلیون دلار است.

لباس پوشیده برای قتل:

فیلمنامه این فیلم را خود دی پالما به رشته تحریر درآورده بود و فیلم از ۲۳ ژوئن ۱۹۸۰ به نمایش عمومی درآمد. در این فیلم ۱۰۵ دقیقه ای مایکل کین، آنجی دیکینسون و نانسی آلن ایفای نقش می کردند و نمایش آن را کمپانی فیلمویز به عهده داشت. ساخت این فیلم حدود شش میلیون و ۵۰۰ هزار دلار هزینه برداشت.

انفجار:

فیلمنامه این فیلم ۱۰۸ دقیقه ای هم که از ۲۱ ژوئیه ۱۹۸۱ روی پرده رفت اثر دی پالما بود و در آن جان تراولتا، نانسی آلن، جان لیتگو و دنیس فرانز بازی می کردند. نمایش آن را فیلمویز به عهده داشت. بودجه آن ۹ میلیون دلار برآورد شده که برای آن دوره هزینه بسیار بالایی بود با این حال فقط حدود ۱۲ میلیون دلار فروش کرد.

صورت زخمی:

این فیلم ۱۷۰ دقیقه ای که از مشهورترین فیلم های دی پالما محسوب می شود ابتدا ۹ دسامبر ۱۹۸۳ روی پرده رفت و بعدها مجدداً ۹ سپتامبر ۲۰۰۳ به نمایش عمومی درآمد. بازیگران فیلم عبارت بودند از: آل پاچینو، استیون بائر، میشل فیفر، ماری الیزابت، ماسترانتونیو و رابرت لوجیا. نمایش آن را کمپانی یونیورسال بر عهده داشت و بودجه آن ۲۵ میلیون دلار برآورد شده بود. مجموع فروش این فیلم در آمریکا به ۴۵ میلیون و ۵۹۸ هزار و ۹۸۲ دلار و در گیشه جهانی به ۶۵ میلیون و ۸۸۴ هزار و ۷۰۳ دلار رسید.

تسخیرناپذیرها:

فیلمی بر اساس رمانی از اسکار فاریلی و الیوت نس و با بازی کوین کاستنر، شون کانری، اندی گارسیا، چارلز مارتین اسمیت و رابرت دنیرو و با موسیقی متن انیو موریکونه. پخش این فیلم ۱۱۹ دقیقه ای را که از دوم ژوئن ۱۹۸۷ روی پرده رفت، کمپانی پارامونت بر عهده داشت و با بودجه ۲۵ میلیون دلاری اش توانست در نخستین نمایش تعطیلات آخر هفته اش در آمریکا ۱۰ میلیون و ۲۳ هزار و ۹۴ دلار و در مجموع از گیشه آمریکا ۷۶ میلیون و ۲۷۰ هزار و ۴۵۴ دلار کسب کند.

تلفات جنگ:

فیلمی ۱۱۳ دقیقه ای بر اساس داستانی از دانیل لانگ و با بازی مایکا جی. فوکس و شان پن و موسیقی متن انیو موریکونه که نمایش آن از ۱۸ آگوست ۱۹۸۹ توسط کمپانی کلمبیا آغاز شد. این فیلم که ساخت آن ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار دلار هزینه برداشت، برنده جایزه انجمن فیلم سیاسی سال ۱۹۹۰ و نامزد جوایز گلدن گلوب بهترین موسیقی متن و گلدن ریل بهترین افکت شد.

راه کارلیتو:

فیلمی بر اساس رمان ادوین تورس و با بازی آل پاچینو، شان پن، پنه لوپه، آن میلر و جان لگویزامو که پخش آن را یونیورسال بر عهده داشت و از ۱۰ نوامبر ۱۹۹۳ روی پرده رفت. ساخت این فیلم ۱۴۴ دقیقه ای ۳۰ میلیون دلار هزینه برداشت و در گیشه آمریکا ۳۶ میلیون و ۹۴۸ هزار و ۳۲۲ دلار فروش کرد.

ماموریت غیرممکن:

بر اساس داستانی از دیوید کوئپ و استیون زایلیان و با بازی تام کروز، امانوئل بیرت، کریستین اسکات توماس، ژان رنو و ونسا ردگریو که پخش آن را پارامونت بر عهده داشت از ۲۲ مه ۱۹۹۶ روی پرده رفت. این فیلم ۱۱۰ دقیقه ای با بودجه ای حدود ۸۰ میلیون دلار در نخستین نمایش تعطیلات آخر هفته در آمریکای شمالی ۴۵ میلیون و ۴۳۶ هزار و ۸۳۰ دلار در مجموع از گیشه آمریکای شمالی ۱۸۰ میلیون و ۹۸۱ هزار و ۸۸۶ دلار و از گیشه جهانی ۴۵۶ میلیون و ۴۹۴ هزار و ۸۳۳ دلار کسب کرد. چشمان مار: فیلمی با بازی نیکلاس کیج، گری سینایز، کارلا گوجینو، جوئل فابیانی که از هفت آگوست ۱۹۹۸ توسط کمپانی پارامونت در آمریکا و تاچستون در خارج از آمریکا به نمایش درآمد و ساخت آن ۷۳ میلیون دلار هزینه برداشت.

ماموریت به مریخ:

با بازی گری سینایز، تیم رابینز و دان چیدل و موسیقی متن انیو موریکونه که نمایش آن از ۱۰ مارس ۲۰۰۰ توسط کمپانی های تاچستون و اسپای گلس آغاز شد. ساخت این فیلم ۱۰۰ میلیون دلار هزینه برداشت اما فروش آن به نسبت بودجه اش چندان قابل توجه نبود. این فیلم در نخستین تعطیلات آخر هفته نمایش اش در آمریکا ۲۲ میلیون و ۸۵۵ هزار و ۲۴۷ دلار، در مجموع از گیشه آمریکا ۶۰ میلیون و ۸۸۳ هزار و ۴۰۷ دلار و از گیشه جهانی ۱۱۰ میلیون و ۹۸۳ هزار و ۴۰۷ دلار کسب کرد.

Femme Fatale :

نمایش این فیلم از شش نوامبر ۲۰۰۲ توسط کمپانی برادران وارنر آغاز شد و در آن ربه کا رومین، آنتونیو باندراس، پیتر کایوت و اوا دارلن ایفای نقش کردند. بودجه این فیلم ۱۱۴ دقیقه ای ۳۵ میلیون دلار برآورد شد، حال آنکه از گیشه آمریکا فقط شش میلیون و ۶۳۰ هزار و ۲۵۲ دلار و از گیشه جهانی در مجموع ۱۶ میلیون و ۸۳۸ هزار و ۹۱۰ دلار کسب کرد.

غیرقابل انتشار:

این فیلم در جشنواره های فیلم ونیز، نیویورک، بوئنوس آیرس و تورنتو در سال ۲۰۰۷ به نمایش درآمد اما در آمریکا تنها در ۱۵ سینما و از ۱۶ نوامبر ۲۰۰۷ روی پرده رفت. فیلم از واقعه کشتار چند عراقی توسط سربازان آمریکایی پرده برداشته است و در آن کل اونیل و دانیل استوارت شرمن ایفای نقش کرده و پنج میلیون دلار هزینه برداشته است.

منبع: ویکی پدیا