[یک ضرب المثل ایرانی هست که مادرها به دخترهای دم بخت خویش می گویند: ”دخترم الهی هیچ وقت دستت از قبر، بیرون نماند.“ این ضرب المثل اشاره ای است به آرزو برای برآورده شدن همهٔ آرزوها طی دوران حیات و طلب نداشتن از دنیا به هنگام مرگ.]عروس مرده، انیمیشن بلند داستانی دیگری است از تیم برتون؛ فیلمسازی که به خاطر انیمیشن ارزشمند قبلی اش (کابوس قبل از کریسمس)، یکی از صاحب سبک ترین انیمیشن سازان جهان به شمار می رود. شیوه و تکنیک مورد علاقهٔ برتون برای تولید فیلم های کارتونی اش، شیوهٔ ”ایست حرکتی“ (Stop Motion) است. انیمیشن ایست حرکتی نخستین بار در سال ۱۹۰۷ در فیلم هتل جن زده (جی استیوارت بلکتون) مورد استفاده قرار گرفت، اما این ویلیس اوبراین بود که در سال ۱۹۲۵ با فیلم دنیای گمشده و سپس در سال ۱۹۳۳ با خلق کینگ کنگ، انیمیشن ایست حرکتی را به مثابهٔ یک تکنیک افه ای به جلو راند. اوبراین سپس مهارت های حرفه ای خود را به ”ری هری هاوزن“ انتقال داد که این امر منجر به خلق مجموعه ای از مخلوق های فانتزیک در فیلم هائی همچون جیسون و آرگونات ها و سریال سندباد شد. عرضهٔ انیمیشن ایست حرکتی با توجه به فیلم بازگشت جدای و استفاده از تصویرسازی های کامپیوتری در دههٔ هشتاد، در آستانهٔ تحول جدی قرار گرفت. حالا تولید افه هائی که قبلاً فقط توسط این نوع انیمیشن امکان پذیر بود، می توانست به راحتی توسط کامپیوتر انجام شود. این واقعیت تکنولوژیک در زوال تکنیک سینمایی انیمیشن ایست حرکتی نقش مهمی داشت.با این وجود انیماتورهائی همچون نیک پارک در انگلستان و هنری سلیک در آمریکا همچنان این نوع از انیمیشن را با خلاقیت های فردی خویش زنده و با نشاط نگه داشته اند. هنری سلیک و تیم برتون در سال ۱۹۹۳ فیلم انیمیشن کابوس قبل از کریسمس را ارائه کردند که از هر حیث فیلم موفقی بود. از همان زمان انتظار می رفت که دنباله ای بر این فیلم موفق ساخته شود. البته عروس مرده دنبالهٔ کابوس قبل از کریسمس نیست. اما می توان آن را خواهر ناتنی این فیلم لقب داد. همکار کارگردان برتون در عروس مرده، مایک جانسن است که قبلاً به عنوان یک انیماتور زبردست در ساخت فیلم های کارتونی کابوس قبل از کریسمس و جیمز و هلوی غول پیکر (هنری سلیک، ۱۹۹۶) مشارکت کرده بود. جانی دپ، بازیگر محبوب تیم برتون، در فیلم عروس مرده صدای خود را به کاراکتر ویکتور داده است. پدر و مادر ویکتور (با صدای پال وایت هاوس و تریسی اولمن) افراد ثروتمند و نوکیسه ای هستند. آنها تصمیم گرفته اند که ترتیب ازدواج پسرشان را با دختری به اسم ویکتوریا (با صدای امیلی واتسون) بدهند. پدر و مادر ویکتوریا (با صدای آلبرت فینی و جون لاملی) اشراف زاده هایی ورشکسته به شمار می روند. آنها امیدوارند که در پی ازدواج دخترشان با ویکتور، به پول قابل توجهی جهت پرداخت بدهی ها شان دست یابند. در واقع مقدمات ازدواج ویکتور و ویکتوریا توسط والدین شان فراهم شده، بدون اینکه این دو همدیگر را دیده باشند. اما زمانی که ویکتور و ویکتوریا برای اولین بار همدیگر را می بینند بلافاصله دلباختهٔ یکدیگر می شوند. ویکتور و ویکتوریا برای تمرین مراسم ازدواج خود به کلیسا می روند. آنها باید جملات مربوط به خود را تمرین کنند و به حافظه بسپارند. اما موقعی که نوبت به ویکتور می رسد، او جملات مربوط به خود را فراموش می کند. ویکتور در پی این اتفاق به بیرون کلیسا می رود تا در علفزارهای یک گورستان قدیمی جملات مربوط به مراسم ازدواج اش را تمرین کند. ویکتور در حین تمرین، حلقهٔ ازدواج را داخل شاخهٔ کوچک یک گیاه می کند. اما این شاخهٔ کوچک در واقع انگشت خشک شدهٔ یک جنازه است که از قبر بیرون آمده است. ویکتور به زودی پی می برد که با انجام این کار، عملاً با امیلی (با صدای هلنا بونهم کارتر) یا همان ”عروس مرده“ ازدواج کرده است. امیلی زن جوانی بوده که در آرزوی ازدواج به سر می برده. او کمی قبل از آغاز مراسم ازدواج اش می میرد و به این ترتیب آرزوی ازدواج را با خود به گور می برد. اما حالا که ویکتور حلقهٔ ازدواج را اشتباهاً در انگشت اسکلت امیلی کرده، ازدواج وی با ویکتور صورت رسمی و قانونی پیدا کرده. ویکتور در ادامهٔ داستان برای دیدن اقوام عروس، عازم سفری به دنیای زیرزمینی مردگان می شود. او در بدو ورود با استقبال گرم ”اسکرپس“، سگ محبوب دوران کودکی اش، مواجه می شود. اسکلت ها که اقوام عروس هستند مراسم رقص و آواز ویژه ای را به مناسبت ازدواج امیلی و ویکتور به راه می اندازند. از سوی دیگر در دنیای زندگان، پدر و مادر ویکتوریا در پی ناپدید شدن ناگهانی ویکتور، تصمیم گرفته اند که دختر خود را به یک آدم پولدار اما رذل، به اسم بارکیس بیترن (با صدای ریچارد ئی. گرانت) بدهند و ... نشانه های مضمونی مشترک در اکثر فیلم های برتون در عروس مرده نیز خودنمایی می کند. مخلوق های عجیب و شگفت انگیز، تصویرپردازی های فانتزیک و موسیقی متن دنی الفمن. ساخت و پرداخت بدون نقص کاراکترها و داستانی که متمرکز و منسجم است، دو ویژگی دیگر فیلم به شمار می روند. استفاده از رنگ یک کارکرد مضمونی ویژه در فیلم دارد. دنیای زندگان به صورت تقریباً سیاه و سفید به نشانهٔ ملال و افسردگی موجود در زندگی روزمره به تصویر کشیده شده است. اما هرگاه قصهٔ فیلم به دنیای مردگان ارتباط می یابد، رنگ ها روشن تر و بانشاط تر می شود.به باور من، عروس مرده مثل کابوس قبل از کریسمس، قصهٔ دیگری دربارهٔ ”عدم درک شدن از سوی دیگران“ را روایت می کند. فیلم با وجودی که قصه ای به ظاهر ترسناک را به تصویر کشیده اما اساساً فیلم ترسناکی نیست (درجهٔ فیلم PGاست). با این وجود، برخی مضامین در فیلم وجود دارد که برای مخاطبان کودک و نوجوان چندان قابل فهم نیست. عروس مرده به خاطر جزئیات زیبا و هنرمندانه اش و حس های عمیق بشری مستتر در آن، و به خاطر دیگر ویژگی های موجود در آثار تیم برتون، یکی از بهترین فیلم های سینمای آمریکا در سال جاری میلادی است که ارزش تماشا کردن و لذت بردن را دارد.