بازیگران درخشان تاریخ سینما جیمز کاگنی

جیمز کاگنی زادۀ 17 ژوئیه 1899 و درگذشته به تاریخ 30 مارس 1986, بازیگر و رقصندۀ آمریکایی بود که با بازی های همواره پرانرژی اش در موزیکال ها, کمدی ها و درام های جنایی شناخته می شد

جیمز کاگنی زادۀ 17 ژوئیه 1899 و درگذشته به تاریخ 30 مارس 1986، بازیگر و رقصندۀ آمریکایی بود که با بازی های همواره پرانرژی اش در موزیکال ها، کمدی ها و درام های جنایی شناخته می شد. موسسه فیلم آمریکا در سال 1999، او را در رتبۀ هشتم فهرست بزرگ ترین ستاره های مرد سینمای کلاسیک هالیوود قرار داد.

جیمز فرانسیس "جیمی" کاگنی کوچک در نیویورک به دنیا آمد. او پسر دوم از خانواده ای با هفت فرزند بود. پدرش جیمز فرانسیس کاگنی بزرگ، متصدی بار و بوکسور آماتور بود و مادرش کارولین نام داشت. به دلیل فقر خانواده، او در جوانی به کارهای گوناگونی از پادویی هتل و رزونامه گرفته تا دربانی و ... پرداخت، اما توانست در سال 1918 از دبیرستان فارغ التحصیل شود. سپس به دانشگاه کلمبیا رفت، اما یک ترم بعد، با مرگ پدرش ترک تحصیل کرد و به خانه بازگشت.

او رقص پا را از کودکی شروع کرد (مهارتی که سرانجام به جایزۀ اسکار را نصیبش کرد)، در مبارزۀ خیابانی هم ماهر بود و هر زمان که لازم بود از برادر بزرگش هری دفاع می کرد. به بوکس آماتور هم پرداخت و زمانی نفر دوم ردۀ سبک وزن ایالت نیویورک بود. سپس وارد تئاتر آماتور شد و به کار در پشت صحنۀ تئاتری که برادرش هری در آن بازی می کرد، مشغول شد؛ یک شب که هری بیمار شد و نتوانست نقش خود را اجرا کند، جیمز با استفاده از حافظۀ تصویری که از تمرین ها داشت، به جای برادرش به صحنه رفت، بدون این که حتی یک بار اشتباه کند. به این ترتیب فلارنس جیمز اولین کارگردان او در تئاتر شد. پس از آن، کاگنی در کمپانی های مختلف تئاتری نقش های مختلفی اجرا کرد.

اما کار حرفه ای را در 1919، با نقش یک زن رقصنده در نمایش «هر دریانورد» شروع کرد و سپس کار خود را سال ها در ودویل و برادوی ادامه داد. در سال 1929، در نمایش «پِنی آرکِید» در کنار جون بلاندل بازی کرد؛ با این که منتقدان نمایش را به باد انتقاد گرفتند، بازی کاگنی و بلاندل را ستودند. وارنر برادرز حق ساخت فیلمی بر اساس این نمایشنامه را خرید و به این ترتیب این دو بازیگر از تئاتر به سینما آمدند تا نقش های خود را در نسخۀ سینمایی نیز تکرار کنند.

کاگنی قراردادی سه هفته ای با دستمزد هفته ای 500 دلار امضا کرد و فیلم با نام «تعطیلات گناهکاران» در 1930 به نمایش درآمد. او در این فیلم نقش جوان خشنی را بازی کرد که مرتکب قتل می شود، اما تربیت تأسف بار او حس همدردی را بر می انگیخت. این نقش آدم بد خوشایند در دوران کاری او پیوسته تکرار شد. او در طول فیلمبرداری فیلم، رفتار سرکشانه ای داشت که رفته رفته به ویژگی حرفه ای او تبدیل شد. با این حال، وارنر برادرز از کار او راضی بود و خیلی زود قرارداد کامل هفت ساله با دستمزد هفته ای 400 دلار با او بست.

وی خیلی زود نقش گنگستری دیگری در «دروازه ای به جهنم» (1930) بازی کرد و بعد از چند درام و کمدی، به یاد ماندنی ترین نقش خود را در «دشمن مردم» (1931) ایفا کرد که موفقیت زیادی بین منتقدان و تماشاگران به دست آورد. بسیاری از منتقدان صحنه ای را که کاگنی گریپ فروتی را جلوی صورت همبازی اش مِی کلارک فشار می دهد، یکی از معروف ترین لحظه های تاریخ سینما می دانند.

او تا سال1935 در فیلم های زیادی ظاهر شد، از جمله «تاکسی!» (1932) که اولین فیلمی بود که او جلوی دوربین می رقصید؛ و «جشن فوتلایت» (1933) و «نیروی دریایی وارد می شود» (1934) که اولین همکاری وی با پت اُبرایان و آغاز دوستی طولانی بین آن دو بود.

آخرین فیلم کاگنی در 1935، «سقف پرواز صفر» بود که برای سومین بار با پت ابرایان همبازی شده بود. نام ابرایان قبل از کاگنی درج شد که نقض آشکار قرارداد او بود، از طرفی او در سال 1935 پنج فیلم بازی کرده بود که این هم بر خلاف قرارداد بود. به همین دلیل او در دادگاه از استودیو شکایت کرد. رسیدگی به موضوع چند ماه طول کشید و او در این مدت مزرعه ای در نیویورک خرید و مشغول کشاورزی شد. سال بعد، فقط برای کار با استودیوی مستقل و جدید گرند نشنال فیلمز به نیویورک بازگشت. او برای این استودیو دو فیلم «مرد بزرگ» و «موضوعی برای آواز خواندن» (هر دو 1936) را کار کرد و برای هر دو نقدهای خوبی دریافت کرد.

در سال 1937، در مقابل استودیوی وارنر به پیروزی رسید: این استودیو تصمیم گرفت به ستارۀ خود 150.000 دلار دستمزد دهد و سالی حداکثر دو فیلم از او بخواهد. او کارش را در سال 1938 از سر گرفت و در دو فیلم «دیدار پسر با دختر» به کارگردانی لوید بیکن و فیلم جنایی موفق «فرشتگانی با صورت های کثیف» ساختۀ مایکل کرتیز بازی کرد که در هر دو، پَت ابرایان همبازی اش بود. او برای فیلم دوم نامزد دریافت جایزۀ اسکار بهترین بازیگر مرد شد و جایزه های هیأت ملی بازبینی فیلم و انجمن منتقدان فیلم نیویورک را به دست آورد.

کاگنی در 1939، در تریلر جنایی «دهۀ پرشور بیست» ظاهر شد که اولین همکاری او با رائول والش کارگردان بود. وی بعد از این فیلم از نقش تبهکار فاصله گرفت و تا 10 سال دیگر در این تیپ ظاهر نشد. در 1942، بار دیگر به مایکل کورتیز پیوست تا در فیلم موزیکال زندگینامه ای «احمق آمریکایی خوش تیپ» در نقش جورج ام. کوهن بازی کند. کاگنی برای این فیلم برندۀ اسکار بهترین بازیگر مرد نقش اول شد.

بین سال های 1942 تا 1948، به همراه برادش ویلیام کمپانی فیلم خود را تأسیس کرد. در این دوره، کمتر در فیلم ها ظاهر می شد و سعی داشت از تصویر "پسر بد" فاصله بگیرد، اما مردم از تصویر جدید او استقبال نمی کردند.

در 1949، ناچار به وارنر برادرز بازگشت و با فیلم نوآر «اوج التهاب» رائول والش، در نقش گنگستری دیگری ظاهر شد. وی در سال های بعد، در کمدی موزیکال ها و فیلم های گنگستری موفقی ظاهر شد. در 1953 مجبور شد کمپانی اش را تعطیل کند. در 1955، در موزیکال «دوستم داشته باش یا ترکم کن» به کارگردانی چارلز ویدور، با دوریس دِی هم بازی شد. او برای این فیلم، بار دیگر نامزد دریافت اسکار شد. در همان سال، در «آقای رابرتس» ساختۀ جان فورد، در کنار هنری فوندا، جک لمون و ویلیام پاول قرار گرفت.

کاگنی در وسترن «ادای احترام به یک مرد بد» (1956) به کارگردانی رابرت وایز، جایگزین اسپنسر تریسی شد. در «مرد هزار چهره» (1957) ساختۀ جوزف پِونی، نقش لان چِینی، بازیگر سینمای صامت، را بر عهده گرفت. در سال 1961، در کمدی بیلی وایلدر به نام «یک، دو، سه» ظاهر شد. اما ساخت فیلم با مشکلاتی همراه بود که باعث دلزدگی و خستگی او شد. فیلم در بین تماشاگران هم چندان موفقیتی به دست نیاورد.

کاگنی تصمیم گرفت از بازیگری کناره گیری کند؛ پس از این که نقش آلفرد دولیتل در «بانوی زیبای من» را رد کرد، رد کردن دیگر نقش ها، از جمله نقشی در «پدرخواندۀ 2» برایش آسان تر شد. در این دوران، او با بیماری های مختلف دست به گریبان بود. در 1977، دچار یک حملۀ قلبی شد که او را از فعالیت هایی مثل اسب سواری و رقص باز می داشت. وی در سال 1981، پس از بیست سال، جلوی دوربین رفت و در «رگتایم» به کارگردانی میلوش فورمن ظاهر شد.

وی در 1920 با فرانسیس ویلارد ورنون بازیگر آشنا شد و در سپتامبر 1922 با او ازدواج کرد. آنها دو فرزندخوانده داشتند؛ پسری که نام او را جیمز فرانسیس کاگنی سوم گذاشتند و دختری به نام کاتلین کِیسی. کاگنی در 30 مارس 1986، در 86 سالگی، بر اثر حملۀ قلبی درگذشت.