قدم زدن از کنار گذشته , ملودرام اجتماعی لی رویی جون چینی انحطاط چگونه در فیلم های چینی به نمایش گذاشته میشود

در جشنواره امسال کن فرانسه, کشور چین که در 30 سال اخیر یک انقلاب واقعی و بزرگ را در سینمای خود تجربه کرده است, فقط یک فیلم عمده را در بخش نوعی نگاه داشت و آن فیلم قدم زدن از کنار گذشته یا عبور از کنار گذشته ساخته لی رویی جون بود

مشخصات فیلم

عنوان: «قدم زدن از کنار گذشته»

ژانر: دراماتیک خانوادگی

محصول: استودیوهای ادکوفیلمز و کی تای اوشن

تهیه کنندگان: لین جینگ، ژانگ مین، ناتان یانگ، بیل کونگ و ریوهی چیبا

سناریست و کارگردان: لی رویی جون

مدیر فیلمبرداری: وانگ ویهووا

تدوینگران: سووایی یون و لی رویی جون

موسیقی متن: پیمان یزدانیان

طول مدت: 128 دقیقه

بازیگران: یانگ زیشان، ژوبو، نارن هووا، وانگ تینگ و یین فانگ.

در جشنواره امسال کن فرانسه، کشور چین که در 30 سال اخیر یک انقلاب واقعی و بزرگ را در سینمای خود تجربه کرده است، فقط یک فیلم عمده را در بخش «نوعی نگاه» داشت و آن فیلم «قدم زدن از کنار گذشته» (یا «عبور از کنار گذشته») ساخته لی رویی جون بود. این فیلم دراماتیک و اجتماعی سهمی از جوایز «کن 2017» نداشت، اما فضای ملودرام و حقیقت نگاری اجتماعی آن، نظرهای زیادی را جلب کرد و اینک در تابستان 2017 آغاز اکران عمومی این فیلم در امریکای شمالی و اروپای غربی، این خصلت ها را در بوته نقد مجددی قرار می دهد. لی رویی جون هر چهار فیلم بلند قبلی اش را درباره زندگی ها و مشکلات مردم چین در حومه شهرهای کوچک یا روستاهای این کشور ساخته و بر طبقه عوام تمرکز کرده بود اما در فیلم جدیدش با یکی دو پله بالاتر پریدن زندگی مدرن ولی آلوده در شهرهای بزرگ چین را در عین اولویت دادن مجدد به کاراکترهای شهرستانی و روستایی به تصویر می کشد و در این راه از بازی یانگ زیشان، یکی از مطرح ترین بازیگران زن فعلی چین در نقش اصلی بهره می گیرد.

لی رویی جون 35 ساله در این فیلم، زندگی یک کارگر زن را که در یک کارخانه تولید وسایل الکترونیک فعال است و مشکلاتی را که برای پدر و مادر او به وجود می آید و تلاش وی برای رفع این معضلات را به نمایش می گذارد. یانگ زیشان هم برای اینکه یک همراهی کننده طراز اول برای او باشد، نقش های موفق خود در کمدی- رمانتیک هایی مثل «بسیار جوان» و «دوباره 20 ساله» را از یاد می برد تا به بهترین شکل در قالب این کارگر زن که نامش یائو تینگ و شهر محل زندگی و کارش شنزن در جنوب چین است، فرو برود. وقتی عذر پدر و مادر او (با بازی ژوبو و نارن هووا) را از خانه ای که در شهر در اجاره خویش داشته اند می خواهند، آنها تصمیم می گیرند به روستای محل تولد و رشد خود که در شمال غرب چین قرار دارد، برگردند و در همان خانه قدیمی خاندان خود اسکان یابند و هم از مخارج سنگین زندگی در شهر رهایی یابند و هم خاطرات قدیمی را زنده کنند.

رؤیایی که کابوس می شود

این رؤیا در یک چشم به هم زدن تبدیل به کابوس می شود زیرا پس از ورود به روستا، درمی یابند که یک زورگوی بزرگ محلی، مزرعه و املاک آبا و اجدادی آنها را بالا کشیده و خانه آنها را هم تبدیل به یک مرغداری کرده است. به این ترتیب، پدر و مادر پیر یائو تینگ از اینجا رانده و از آنجا مانده می شوند و حس می کنند که نه خانه موقتی شهرشان که یکی از خطوط راه آهن همواره زوزه کشان از کنارش عبور می کرد، به دردشان خورده و نه بازگشت به خاستگاه های اولیه شان آنها را به رستگاری رسانده است. سکانس های دربر دارنده این بدبختی ها از قوی ترین قسمت های فیلم جدید لی رویی جون است و از بدبختی این پدر و مادر سالخورده و شکننده همین بس که حتی وابستگان شان نیز آنها را به خاطر سر و وضع دهاتی شان در شهر به تمسخر می گیرند و موقعی هم که در روستایشان به این خفت تن می دهند که برای غصب کنندگان خانه و ملک پدری شان کار کنند تا قوت لایموتی به دست آورند، صاحبکارها آنان را به سبب کندی در کار و ضعف جسمانی اخراج می کنند.

همکاری اجباری با خلافکاران

یائوتینگ که بابت این اتفاقات خون می خورد، به شنزن برمی گردد تا آنجا آنقدر کار و کسب درآمد کند تا بتواند با آن یک خانه بزرگ تر بخرد و تمامی اعضای خانواده را در آن، جای بدهد و پدر و مادرش را از این سرگردانی در سال های آخر عمرشان نجات بدهد. بدیهی است که او از طریق ادامه کار در همان کارخانه محل کار قبلی اش به پول لازم برای خرید چنان خانه ای دست نمی یابد و در نتیجه، وی به سمت مرد خلافکاری به نام زین مین کشیده می شود و یک همکار او در کارخانه به نام لی کیان (وانگ تینگ) نیز به جای برحذر داشتن او از عواقب چنین کارهای سیاهی، وی را تشویق به انجام آن می کند.

تصویری از رنج

صرفنظر از آنچه در پایان کار روی می دهد و اینکه یائوتینگ در خرید یک خانه بزرگ تر به چه میزان موفقیت می رسد، ادوات کاری و وسایل و آدم های اضافه ای که لی رویی جون برای کامل تر و بهتر شدن قصه اش و ارائه چشم نوازتر آن اختیار کرده، اهمیت دارند و یکی از آنها، نحوه فیلمبرداری این اتفاقات توسط وانگ ویهووا است و با هنر او، بینندگان به بهترین شکل بیگانگی کاراکترها را با محیط هایی که آنها را دربر گرفته، حس می کنند و دیگری نحوه بازی یانگ زیشان در نقش یائوتینگ. وی نه فقط برای اینکه تصویری کامل تر از رنج های تحمیل شده به وی باشد از وزن بدنش به شکل محسوسی کاسته، بلکه با فرو رفتن کامل در حالت و ارائه احساساتی عمیق تر و تندتر از همیشه، یک نماد جدیت و خشم است.

بدبختی واقعی

این نقص سبب شده طریقه برقراری ارتباط بین یائوتینگ و زین مین و ارجاع وظایف یائوتینگ به وی غیرعادی باشد و هر دوی آنها به نوعی دچار ابهام در هویت خود شوند و بینندگان نیز در فهم آنچه مقابل چشم شان در حال شکل گیری است، دچار مشکل گردند. یائوتینگ واقعاً دچار معضلات متعددی در ارتباط با زین مین می شود و برای اینکه او را قانع کند که به راستی معتاد شده، در مقابل چشم های وی مواد مخدر استعمال می کند. این به واقع نشانه هایی آشکار از بروز انحطاط در جوامع شرق آسیایی و مرثیه ای بر آن قسمت از چین و زندگی های رایج در آن است که بر اثر نفوذ مناسبات فاسد غربی به آن، اصالت و پاکی گذشته اش را از دست داده است.

منبع: Variety

وصال روحانـی