چهارشنبه گذشته، شرکت فیلمسازی یونیورسال در آستانه ۳۰ ساله شدن فیلم «صورت زخمی»، یک نمایش ویژه ترتیب داد. در این نشست آل پاچینو و دیگر ستارگان این فیلم چون استیون باور، رابرت لاگیا، اف. موری آبراهام و تهیه کننده آن مارتین برگمن جمع شدند تا یاد فیلمی را گرامی دارند که در ژانر گنگستری به یکی از محبوب ترین آثار همه دوره ها بدل شد. پس از این گرامیداشت، قرار است در همین هفته نسخه بلو ـ ری این فیلم منتشر شود.

صورت زخمی که در ابتدای دهه ۸۰ با بازی آل پاچینو (در نقش تونی) ساخته شد و به نمایش درآمد، بازسازی فیلم ۱۹۳۲ هاوارد هاکس و ریچارد روسون بود. این فیلم به کارگردانی برایان دی پالما، برمبنای فیلمنامه ای از الیور استون و هاوارد هاکس ساخته شد و آل پاچینو، میشل فایفر و استیون باور از جمله بازیگران آن بودند.

در حالی که نزدیک به ۳۰ سال از ساخته شدن این فیلم می گذرد، اما همچنان به عنوان یکی از نمادهای فرهنگی موفق شده تا طرفداران خود را در گوشه و کنار جهان حفظ کند. تقریبا همه دست اندرکاران این فیلم یکی دو جایزه اسکار در کارنامه شان دارند؛ از اولیور استون گرفته تا آل پاچینو و مری الیزابت، ماسترآنتونیو و رابرت لاگیا... . صورت زخمی نامزد دریافت ۳ جایزه گلدن گلاب شد و انستیتوی فیلم آمریکا آن را به عنوان یکی از ۱۰ فیلم برتر در ژانر گنگستری معرفی کرد.

تونی (با بازی آل پاچینو) در صحنه ای از فیلم می گوید: «در این کشور، اول سعی می کنی تا پول به دست بیاوری. بعد که پول گیر آوردی، سعی می کنی قدرت به دست بیاوری. بعد که قدرتمند شدی، سعی می کنی تا زنان را به دست بیاوری».

۳۰ سال پیش، این فیلم مثل باد در سینماهای آمریکا پیچید و بیش از هر چیز شخصیت تونی قهرمان منفی فیلم و شیوه حرف زدنش مورد توجه قرار گرفت. این فیلم ۱۷۰ دقیقه ای که با بودجه ۲۵ میلیون دلاری ساخته شد، در آمریکا بیش از ۴۵ میلیون دلار و در جهان فروشی بیش از ۶۵ میلیون دلار را تجربه کرد.

آل پاچینو با صورت زخمی به عنوان بهترین گنگستر تمام تاریخ سینما شناخته شده است. خود او این فیلم را بهترین فیلمش می داند و می گوید ترکیب الیور استون با موجودیت سیاسی اش با برایان دی پالما این فیلم را به ترکیبی انفجاری بدل کرده است. اما واقعیت این است که بازی خشن و متفاوت آل پاچینو هم یکی از دلایل عمل کردن این ترکیب انفجاری بود.

تونی مونتانا یک پناهنده کوبایی است که سال ۱۹۸۰ در فلوریدا آمده و به گنگستر اول میامی بدل شده است. البته این فیلم تا سقوط تراژیک او ادامه پیدا می کند. یکی از دلایل تاثیرگذار بودن فیلم، پرداختن واقعی به روابط بین مافیای مواد مخدر و نقش گروه های مهاجر در این میان است. در حقیقت در این سال ها ایتالیایی ها بازار اصلی مواد آمریکا را از دست می دهند و مهاجران بولیوی و کلمبیایی بازار را به دست می گیرند.

تونی مونتانا یکی از ۱۲۵ هزار مهاجر کوبایی است که راهی میامی می شود تا کاخ خود را بنا کند. او خیلی زود باید به خاطر سابقه جنایی اش در برابر افسر اداره مهاجرت بنشیند و به بازجویی های او پاسخ دهد. اما او گرین کارت آمریکا را به شیوه خودش و با کشتن یک نفر به دست می آورد و وارد معامله مواد با مکزیکی ها می شود.

در این میان تونی عاشق هم می شود، اما الویرا (میشل فایفر) علاقه ای به وی نشان نمی دهد.

تونی در جریان روابط جدیدی که برقرار می کند، در برابر دوست نزدیکش هم قرار می گیرد و سرانجام او را می کشد و از آنجا شروع به بنای دیوارهای رفیع کاخش می کند، اما اعتیاد، سردی روابط با همسرش و از سوی دیگر اداره مالیات او را از این کاخ رفیع پایین می کشد. تونی سرانجام در یک درگیری خشن کشته می شود.

آنهایی که آثار کلاسیک را دوست دارند، فیلم هاوارد هاکس را بیشتر می پسندند، اما ۲ چیز نسخه متعلق به دی پالما را به اثری استثنایی بدل می کند که بازی آل پاچینو عنصر اول و کارگردانی زیبای برایان دی پالما عنصر بعدی است.

آنتونی مونتانا در این فیلم یک شخصیت کاملا منفی نیست، اما یکی از خشن ترین نقش های تاریخ سینما را تا آن زمان بازی کرده است. برای همین هم راجر ایبرت درباره این فیلم نوشته است: این فیلم هیچ شباهتی به کلیشه های فیلم های ژانر گنگستری ندارد و ما در آن آدم هایی را می بینیم که واقعا جنایتکارند.

آرزو پناهی