باغ سازی، آرزوی دائم و دیرین معماران در خلق فضاهای معماری زنده، که روح انعطاف و حرکت بر آن حاکم باشد را برآورده کرده است. روانی جوی ها و فواره ها، وزش باد، حرکت شاخ و برگ ها، رشد، خزان و شکوفایی، تولد نهال ها، جایگزینی رنگ ها و گونه ها، صدای بال پرندگان، چرخش و لرزش سایه ها و...، همه و همه معماری باغ را شایسته تعبیر معماری نرم و جاندار و معماری جوشنده و جاری کرده اند. معماری باغ آنگاه اهمیت ویژة خود را بیشتر نشان می دهد که به یاد بیاوریم؛ باغ به عنوان کهن ترین تفرجگاه مصنوعی، شاید به نوعی سمبل و دلالت بر برقراری آرامش حاکم در کشورداری نیز هست.

پویایی و تغییر، جذاب ترین ویژگی معماری باغ محسوب می شود که در عین حال رصد تطورات تاریخی آن را بسیار دشوار می کند. چنانچه از موضع ورود این نوشته، اطلاعات چندانی از طرح اولیه باغ پاسارگاد ـ که معمولاً به عنوان سرآغازی بر معماری باغ در فارس و ایران مطرح می شود ـ به دست نمی آید. همین پویایی و حرکت در ذات معماری باغ، باعث می شود شناخت، نگهداری، حفاظت و مرمت باغ از دخالت در اجزاء فراتر رفته و بیش از موارد مشابه وارد حوزه های چرایی شود. چرایی در انتخاب ها و مفاهیم پنهان در پشت بقایای ظاهری.

خصوصاً، دشواری آنگاه بیشتر نمود پیدا می کند که نمی توان به یقین پاسخی صریح و همه پذیر برای این سئوال پیدا کرد که؛ « آیا گونه ای از درخت یا درختچه که قدمت حضوری مثلاً در حدود یک یا دو قرن در منطقه دارد، در چه مقیاسی مهمان و یا بومی تلقی می شود؟»