افسردگی از سر بیکاری

خیلی ها ممکن است بر اثر بیکاری, غمگین و مضطرب شوند و احساس بی حوصلگی و بی فایده بودن بکنند

برای بسیاری از ما این واقعیت پیش آمده است که زمان زیادی را به دنبال کار می گشتیم و در این مدت دچار افسردگی نیز شده ایم. خیلی ها ممکن است بر اثر بیکاری، غمگین و مضطرب شوند و احساس بی حوصلگی و بی فایده بودن بکنند. افزایش بیکاری میزان افسردگی در جامعه را افزایش می دهد، زیرا یکی از عواملی که باعث افزایش سطح عزت نفس و موفقیت در زندگی می شود کار کردن است. چون با واگذار شدن یک مسئولیت شغلی و کسب در آمد میزان آگاهی فردی و کسب استقلال از اطرافیان، فرد احساس آرامش بیشتری می کند. اما با این حال هستند افرادی که در مدت بیکاری خود احساس های ناخوشایندی را تجربه کنند.

افسردگی ناشی از بیکاری، نامی است که کارشناسان برای توصیف حال چنین افرادی به کار می برند.

بیکاری و افسردگی چه ارتباطی با هم دارند؟

افرادی که پس از مدتی کار کردن، به دلایل مختلف بیکار می شوند ،علاوه بر مشکلاتی که برای پیدا کردن شغل تازه پیدا می کنند, با افسردگی ناشی از احساس بیکاری نیز مواجه می شوند. این افراد فکر می کنند حالا که نمی توانند درآمدی داشته باشند و از نظر اقتصادی با مشکل مواجه هستند ،پس فرد مفیدی نیستند و مدام خودشان را سرزنش می کنند و احساس ناراحتی و ناامیدی می کنند.در این بین زنان خانه دار به شدت در معرض ابتلا به افسردگی ناشی از بیکاری قرار دارند. آنها به دلایل زیادی از جمله احساس تنهایی,ناامنی اقتصادی و نداشتن برنامه ریزی برای گذراندن اوقات خود، مستعد افسردگی هستند.

واکنش افراد در مقابل افسردگی بعد از بیکار شدن چیست؟

اولین علامتی که بعد از بیکار شدن یک فرد در وی رخ می دهد افسردگی است. فرد دیگر نسبت به آینده احساس خوبی ندارد و حس عدم امنیت دارد.بخصوص اگر این فرد بیکار٬همسر و فرزندانی هم داشته باشد.این امر سبب ایجاد دلخوری٬خودخوری٬احساس ناراحتی و اندوه و در بعضی افراد سبب ایجاد عصبانیت و پرخاشگری نسبت به اعضای خانواده می شود.

مشکلاتی که این افراد تجربه می کنند را می توان در چهار دسته علائم جسمی،روانی،هیجانی و رفتاری تقسیم بندی کرد.

علائم جسمی:

این علائم معمولا عبارتند از بی خوابی و بی اشتهایی .زیرا فرد در حال فکر کردن مدام به مسایل ناراحت کننده در مورد بیکاری اش است نمی تواند بخوابد و همین امر سیستم خواب و بیداری آنها را برهم می زند و در نتیجه دچار بی اشتهایی شدید می شوند.تپش قلب و نگرانی و مشکل تنفسی ،بی قراری و درد قفسه سینه علائم دیگری هستند که فرد از خود نشان می دهد.

علائم روانی: احساس گناه و غم فراوان،احساس بی ارزشی و افکار نگران کننده مداوم نسبت به آینده در اغلب این افراد به وجود می آید.

علائم هیجانی: اضطراب علامت هیجانی مهمی در این دسته از افراد است.این اضطراب ناشی از احساس امنیت نداشتن نسبت به آینده است .

علائم رفتاری:انزوای اجتماعی ، پرخاشگری و عصبانیت های شدید در بیشتر این افراد دیده می شود.

چطور با افسردگی در دوران بیکاری کنار بیاییم:

1- احساساتی را که در این شرایط دارید قبول کنید:

قبول کنید که این مرحله سختی در زندگی شما است،به خودتان حق بدهید و بپذیرید که بابت وضعیت پیش آمده نگرانی ،اضطراب و عصبانیت داشته باشید.

2- به خودتان و توانمندی هایتان ایمان داشته باشید:

اگر جامعه توان استفاده از نیروی کاری شما را ندارد, نشانه ضعف و ناتوانی شما نیست. فراموش نکنید گاهی تغییرات شغلی یک فرصت به حساب می آیند و در فاصله بین از دست دادن شغل قبلی و پیدا کردن یک شغل جدید,می توانید به یادگیری مهارت های تازه بپردازید.

3- تغییر نگرش نسبت به شغل مورد نظر:

اغلب افراد تصور رویا گونه ای از آینده شغلی خود دارند، اما نمی توان از ابتدا به شغل دلخواه رسید. تا حد امکان انتظارات خود را تعدیل کنید و بدانید برای رسیدن به هدف, باید از پله اول شروع کرد و با تلاش و به مرور پیشرفت کرد.

4- با دوستان خود در ارتباط باشید:

از آنها بخواهید که در یافتن شغل به شما کمک کنند. برای کمک با دوستان خود تماس بگیرید .ایجاد شبکه ارتباطی با دیگران می تواند از لحاظ عاطفی برای شما سودمند باشد.هنگامی که با دیگران ارتباط برقرار می کنید،باعث می شود به طور فعال در حال جستجوی فرصت های شغلی جدید باشید و دوم این که دلیل اضطراب مداوم را که علت اصلی افسردگی است رفع می شود.

5-مسئله بیکاری را به حالت عادی در بیاورید:

شما تنها فرد بیکار در این دنیا نیستید.میلیون ها نفر در این سیاره هستند که هیچ شغلی ندارند.اگر بپذیرید که بیکاری مسئله ای موقتی است و با تلاش و تکیه بر توانای هایتان می توانید این دوره سخت را بگذرانید مسئله به حالت عادی بر می گردد.

6-یک برنامه ریزی روزانه برای کارهای خود ترتیب دهید:

اگر شما کار قبلی خود را از دست داده اید به این معنی نیست که دیگر نتوانید به دنبال شغل دیگری باشید.برنامه ریزی کنید که در روزهای آتی باید به چه مکان هایی برای یافتن شعل سر بزنید و با په کسانی قرار ملاقات بگذارید.هر اقدامی هر چند کوچک در این زمینه باعث می شود نسبت به ادامه مسیر انگیزه پیدا کنید .

7-خودتان را شکست خورده ندانید:

اینکه هر روز و دائم از خودتان انتقاد کنید به بدتر شدن وضعیت دامن می زند با این فکر که خود را شکست خورده می دانید چالش کنید و به توانمندی های خود برگردید.

7-دائم به گذشته فکر نکنید:

این وضعیت که مدام بنشینید و فکر کنید که چرا این اتفاق برای من افتاد هیچ دردی را دوا نمی کند.اگر این افکار دائم به ذهن شما می آید به خودتان بگویید:آیا با این افکار من به جایی می رسم ؟و اینکه مشکلی از من حل می شود؟

راهکارهایی برای حمایت اعضای خانواده از فرد در دوران بیکاری:

سعی کنید احساس رنجی که فرد بیکار تحمل می کند را بپذیرید و راهکاری برای مقابله با آن پیدا کنید شاید مهم ترین کاری که شما می توانید برای این افراد انجام دهید آن است که آنها را از انزوای اجتماعی دربیاورید و دست از سرزنش کردن بردارید.

1-درباره اتفاق پیش آمده صحبت کنید و برای خود فرد فارغ از شرایط شغلی ارزش قائل باشید:

خیلی از افراد بیکار احساس شرم می کنند و فکر می کنند دیگران آنها را طرد کرده اند و به آنها توجهی ندارند.مهم است که یک دوست یا یکی از اعضای خانواده فضایی را برای صحبت کردن با این افراد در نظر بگیرد و با آنها همدلی کنند.

2-دعوت کردن فرد بیکار به گروه های خانوادگی:

خیلی افراد چون احساس شرم و ناراحتی از مسئله بیکاری خود می کنند. فکر می کنند باید خود را از دید دیگران پنهان کنند و خود را منزوی کنند .خیلی مهم است که اعضای خانواده مانند سابق این افراد را در جمع خانواده بپذیرند و مانند سابق با آنها رفتار کنند.

3-سرزنش نکردن:

اینکه شما فرد بیکار خانواده را سرزنش کنید و خطاهای گذشته او را به یادش بیارید راه حل درستی نیست.برچسب زدن نیز یکی دیگر از کارهایی است که افراد خانواده این مواقع انجام می دهند. حتی اگر شما در این مورد حق دارید سرزنش کردن و برچسب زدن قدمی را از پیش نمی برد.

4-برای هر قدمی که فرد بیکار برای یافتن شغل بر می دارد او را تشویق کنید:

تبدیل سرزنش کردن و برچسب گذاری به تشویق فرد بیکار برای هر قدمی که به دنبال شغل می گردد فرصت مناسبی است تا این فرد بداند که شما همیشه همراه او هستید و او را تنها نمی گذارید.

عطیه رضایی

روانشناس بالینی