«پیکاسو» جایی گفته بود: «چهار سال طول کشید مانند رافائل نقاشی بکشم، اما یک عمر صرف کردم تا مانند یک کودک نقاشی بکشم.» و حالا پژوهشی که در دانشگاه کالیفرنیا انجام شده، نشان می دهد که چرا این گفته پیکاسو که شگفتی ما را برمی انگیزد، درست است. شیوه درک شیرخواران از دنیا با شیوه درک بالغان متفاوت است، آنها حواس مختلف را در ترکیب با هم درک می کنند. نویسندگان این تحقیق جدید، «کیتی واگنر» و «کارن آر دوبکینز» هستند. آنها دریافتند که در دوره ای از تکامل مغز که در آن به میزان فراوانی بین سلول های مغزی ارتباط برقرار می شود، شیرخواران تجربه هایی حسی دارند که با تجارب حسی بالغان به کلی متفاوت است. در این تحقیق پژوهشگران دریافتند که نشان دادن اشکال خاص به شیرخواران ممکن است باعث شود که آنها برخی از رنگ ها را به برخی دیگر ترجیح بدهند. این تجارت ویژه، شبیه حالتی است که در بالغان حس آمیزی یا «سینستیشیا» (synesthesia) نامیده می شود. در این حالت دو یا چند حس با هم به صورت مخلوط درک می شود. پژوهشگران دریافتند این حالت در شیرخواران بین دو، تا سه ماهه شدت بیشتری دارد و در هشت ماهگی دیگر این حالت از بین می رود. آدم ها به کمک حواس مختلف خود، رسیده بودن یک میوه و صدای خطر را درک می کنند و در سطحی دیگر، رایحه یارشان، عشق را در آنها برمی انگیزد. آنها همه اینها را به صورت جداگانه درک می کنند، پس شاید برایشان عجیب باشد که بدانند در مرحله ای از تکامل، درکشان به صورت آمیزه ای از این حس ها بوده است.

گرچه هیچ شیرخواری را پیدا نمی کنیم که برای ما از تجربه حسی متفاوتش بگوید، اما می توانیم با بررسی در احوال آدم های بزرگسالی که حس آمیزی داشته اند، تا اندازه ای دریابیم که درک مخلوط از دنیای پیرامون، چگونه می تواند باشد. یک متخصص علوم اعصاب به نام دکتر «راما چانداران» در کتابی با عنوان «The Tell Tale Brain» در مورد حس آمیزی نوشته است که این افراد در دنیایی سکونت دارند که بین فانتزی و واقعیت است، آنها رنگ ها را می چشند، صدا را می بینند، اشکال را می شنوند و احساسات را لمس می کنند. جالب است بدانید که حس آمیزی در میان هنرمندان، هفت برابر دیگر افراد دیده می شود. چرا که نه! وقتی بشود از واقعیت درکی متفاوت داشت و آن را به شیوه ای دیگر عرضه کرد یا وقتی بشود مانند یک کودک محیط بیرون را درک کرد، می توان آثاری بی نظیر عرضه کرد و طبیعی است که حس آمیزی موهبتی برای هنرمندان محسوب می شود و خوشایند آنها خواهد بود. در آثار شاعران فرانسوی نشانگرایی مانند «آرتور ریمباود» و «چارلز بادلیر» می توان نشانه های حس آمیزی را دید، نقاشان سوررئالیستی مانند «مَن رِی» و «مِرِت اُپنهایم» هم در آثارشان داشتن این حس را بروز داده اند. اما آیا شواهدی از وجود حس آمیزی در دوره شیرخوارگی را می توان در بالغان فاقد این حس زنده کرد؟ افرادی که داروهای توهم زا مثل حشیش و LSD مصرف می کنند، گاه تجربه چنین حالتی را بازگو می کنند. این مطلب نشان می دهد که احتمالا مصرف این مواد باعث بارز شدن حالت از پیش موجودی در آنها می شود. اما چیزی که «ریمباود» به صورت زبانی بروز داده بود، دهه ها بعد توسط نقاش های سوررئالیست تجلی دیگری یافت، عکس «من ری» که در آن تن یک زن مانند یک وسیله موسیقی نشان داده می شود، شاید نشانه ای از این امر باشد. «مرت اپنهایم» نیز زمانی که لذت چشیدن نوشیدنی از یک فنجان را به صورت حس خوب لمس یک جامه خزدار به تصویر کشید و چشایی را در قالب لامسه به ما عرضه کرد، حس آمیزی داشتنش را فاش کرد. اما موسیقیدان های زیادی هم بوده اند که حس آمیزی داشته اند، «فرانز لیست» موسیقی دان مشهور قرن نوزدهمی مجارستانی زمانی رو به ارکسترش گفته بود که آبی یا بنفش پررنگ بزنند. در وهله اول اعضای کنسرت تصور کردند که او شوخی می کند، اما بعدا دریافتند که این موسیقی دان بزرگ صداها را به صورت رنگ می بیند.

در میان مشاهیری که حس آمیزی داشته اند حتی می توان به نام «مریلین مونرو»، «ولادیمیر ناباکف» و «استیوی واندر» هم اشاره کرد. اما آیا این توانایی برای ما هم قابل دسترسی است یا فقط نوابغ خاصی به آن دست می یابند؟ گرچه هنرمندانی که حس آمیزی دارند با استفاده از آن به راحتی می توانند استعاره های درخشانی عرضه کنند، اما حس آمیزی به زندگی آدم های عادی هم راه یافته است و شاید اصلاحاتی مثل hot که در توصیف زیبایی و جذابیت آدم ها به کار می رود یا ترکیب عجیب «جیغ بنفش»، ریشه در همین حس آمیزی داشته باشد. حس آمیزی تجربه غنی تری از زندگی به ما می دهد، مغزمان را سالم نگه می دارد و در حل مشکلات به ما کمک می کند. «پیکاسو» عمری را وقف این کرد که بتواند مانند یک کودک نقاشی کند. کاراکتر «شرلوک هولمز» گفته بود که: «عمرم صرف تلاشی طولانی برای گریز از پیش پا افتادگی وجود شده است.» در این میان شما در رهگذر زندگی، چطور عمرتان را صرف می کنید؟