خبرنگاری از كانال سه می­گوید: تمایل مسلط در برخورد با موضوعات خبری، برخورد روان­شناسانه با آن است. كانال یك در این هنر استاد است. از مجموع ۲۵۰ خبرنگاری كه دارای كارت خبرنگاری هستند، گروه تهیه خبر از هشتاد تا هشتاد و پنج نفر تشكیل می­شود، اما اگر مرخصی­ها و تعطیلات مختلف را به حساب بیاوریم، در واقع پنجاه و پنج نفر از آن­ها در روز، در پاریس موجود و آماده تفسیر پنجاه گزارشی هستند كه در دو بخش خبری روز پخش می­شود؛ یكی از آن­ها با تأسف می گوید: ما در همه سطوح با مسئله كاهش خبرنگار مواجهیم و این امر، مسئله عدم فاصله ما با موضوعات و تخصصی نكردن آن را توضیح می­دهد. نتیجه این­كه، هیچ كس نمی­تواند یك موضوع واحد را دنبال كند.

خبرنگار دیگری نقل می­كند كه هر چقدر وسایل و ابزار سریع­تر كار كردن را در اختیار داشته باشیم، به همان اندازه هم ما با سرعت كار می­كنیم. اولین گروه خبری كه از تلفن همراه استفاده كرد،TF۱ بود. تماس­ها در اتومبیل صورت می­گیرند و وقتی كه همه ابزار و وسایل به محل فرستاده شد، تازه می­فهمیم كه موضوع چندان هم جالب نیست. تحقیق قبل از تهیه گزارش اولویت ندارد؛ مسئولین ترجیح می­دهندكه با استفاده از دفتر­های خبری شهرستان­ها، توسط خبرنگارهای قراردادی TF۱، فرانسه­ای خیالی را پوشش خبری بدهند: در شهرستان­ها می­باید خود را با نظر از پیش ساخته شده مسئولین مركز تنظیم كرد؛ مثلاً تصورات خیالی آن­ها برای پیدا كردن آخرین كارگر متخصص نقاشی­های مذهبی. باید به آن­ها بگویی كه این فكر خیالی است، اما نباید سریع این را گفت. باید گفت: باشد، ببینم،.... تا ده دقیقه دیگر زنگ می­زنم .... در مورد بعضی از موضوعات، آن­ها حتی به رقابت بین دفتر­های مختلف شهرستان­ها دامن می­زنند؛ باید بلد باشی خودت را بفروشی.

اخبار ساعت یك TF۱ برای تحكیم رابطه­اش با بینندگان، به مسئولان سیاسی اعتنایی ندارد. خبرنگاری توضیح می­دهد: دستور روشن است، در گزارش­ها نباید نماینده و یا وزیر را نشان داد. مثلاً هنگام بسته شدن ژاندارمری در یكی از روستاها، رؤسای من خواستند تا از طریق مصاحبه خیابانی بیشتر واكنش مردم را نشان دهم و نه عكس­العمل شهردار شهر را. در كانال دو، خانم شابو رئیس كنونی بخش اخبار، این منطق را به شیوه خودش توضیح می­دهد: تماشاگران، در روز، زندگی­های سختی دارند. نباید شب به آن­ها چیزهای پیچیده و كسل كننده عرضه كرد.

مسئولیت خبرنگار، دیگر تهیه و ساختن خبر نیست، بلكه شكل دادن به خبری است كه خوب فروش می­رود. فرناندو لورد، مسئول سندیكای CGT فرانس ۳ در این باره چنین می­گوید: تعداد موضوعاتی كه توسط ما انتخاب نمی­شوند، روز به روز افزایش می­یابند. مثلاً وقتی حراج شروع می­شود، ما در مورد اهمیت این موضوع بحث نمی­كنیم؛ چون تلویزیون­های دیگر درباره حراج گزارش نشان می­دهند، ما هم باید از آن حرف بزنیم. ستقبال مردم از ما، همیشه خیلی گرم نیست. سال­هاست كه اتومبیل­های تلویزیون­های دولتی دیگر نشان و علامتی ندارند؛ زیرا مانع از این می­شوند كه در مورد حمله و یا سنگ باران قرار گیرند.

در گذشته، اختلافات، طی جلسه شورای خبرنگاران بروز می­كرد و رؤسای هر بخش، از كار گزارشی كه در محل انجام می­شد دفاع می­كردند، ولی امروز قدرت كاملاً در حول برنامه خبری ساعت یك و ساعت هشت متمركز شده و در انحصار چند رئیس هیئت تحریریه و بعضی از گوینده­های اخبار قرار گرفته است. پاتریك پواور مجری اخبار ساعت هشت و مسئول بخش خبر می­گوید: اینجا واقعاً، رئیس من هستم و این تصمیمی است كه هجده سال پیش، وقتی من دوباره دركانال یك شروع به كار كردم، گرفته شد؛ به این علت كه این امر به من اجازه می­دهد كه تصمیمات هماهنگ و سریع بگیرم. یكی از قدیمی­های كانال دو، به شیوه خود، این امر را تأیید می­كند: اخبار و اطلاعات به جای این­كه از محل وقوع آن حركت كند، در جهت عكس آن می رود. این پدیده دركانال­های مهم تلویزیون، شدت گرفته و خبرنگارها زیر فرمان رؤسایشان كاملاً غرق شده­اند. این دیكتاتوری، خواست مسئولین را به ویژه برای بهتر تنظیم كردن توالی و ارتباط گزارش­ها با یكدیگر، برای آهنگ دادن و زنده­تر كردن برنامه­ها تأمین می­كند.

بنابر گفته خانم شابو، مشغله فكری یك مدیر هیئت تحریریه، برنامه اخبار در كلیت آن است؛ برای این­كه مردم یك برنامه خبری را از اول تا آخر نگاه كنند، باید بخش­های كوچك را حفظ كرد. نمی­توان در یك برنامه، چهار موضوع اقتصادی را پشت سر هم قرار داد.

●حالت تعلیق را باید حفظ كرد

خبرنگاری از كانال یك، معترض می­گوید: از گزارشگری كه به طور مستقیم تفسیر می­كند، خواسته می­شود كه حتی اگر چیزی وجود نداشته باشد، حالت تعلیق و هیجانی را حفظ كند. اریك لوماسون می­گوید: مدت زمان كلی اخبار ساعت هشت مدام افزایش می­یابد و این در واقع برای به دست آوردن بینندگان بیشتر است؛ بنابراین نباید زودتر از كانال رقیب و در چه زمان به پایان رساندن برنامه اخبار، به وجود آمده است.

دومینیك لوگلو مسئول برنامه ورزشی استادیوم دو می­گوید: زمانی كه من كارم را شروع كردم، هنوز خبرنگاری برای خبرنگاری رسم بود، اما با خصوصی سازی TF۱ همه چیز تغییر كرد. امروز خود من هم توسط معیارهای اندازه­گیری تعداد بیننده، مشروط عمل می­كنم. ما بعد از هر برنامه­ای، با دستیابی به نتایج رفتارهای لحظه به لحظه بینندگان، می­توانیم ببینیم مثلاً به محض این­كه برنامه­ای مورد پسند نیست، تعداد بیننده كاهش می­یابد. نتیجه این­كه ما دائم در جلسات شورای خبرنگاران، راجع به تعداد بیننده صحبت می­كنیم.

روش كار روشن است. فابریس دكات مسئول خبر كانال ۱، با اشاره به قسمت دوم اخبار ساعت یك، كه بر اخبار شهرستان­ها متمركز است، می­گوید: اخباری است مثبت و صمیمی، مثل تنفسی می­ماند كه بعد از یك مجموعه گزارش­های جدی می­آید. اغلب مردم به ما می­گویند كه خیلی لذت می­برند.... ما به خصوص در پی آن هستیم كه با متنوع كردن مخاطبین، قصه­های زیبا برایشان نقل كنیم!

تكنیك­های بازاریابی همیشه حضور دارند. در حالی كه اكثر خبرنگاران كانال ۳ از سال­ها پیش خواستار تهیه یك برنامه جدید گزارشی كه توسط شورای خبرنگاران مركز و با همكاری خبرنگاران شهرستان­ها اداده شود، هستند، مدیریت بخش خبری، آن­ها را به اصول واقعیت كه بر تلویزیون، از جمله تلویزیون دولتی، حكومت می­كند، ارجاع می­دهد. چند ماه پیش، اولیس گوسه كه هنوز ریئس خبر كانال ۳ بود، چنین می­گفت: یك برنامه جدید، بسیار خوب، اما با چه نگرشی؟ چه چیزی به تماشاچی ارائه می­كند؟ یك برنامه باید به خواست بیننده جواب دهد. ما كار تلویزیونی می­كنیم، یعنی رسانه­ای صنعتی كه در دنیای رقابت قرار دارد و در نتیجه، می­باید خبرنگار را مقابل این مسئولیت قرار داد.

بعضی از رؤسا از این پیشتر می روند؛ برنارد ویلنو، مدیر كل آنتن استان های كانال ۳، در یادداشتی به مناسبت برنامه­ای درباره جذب مهاجرین خارجی تبار كه برای ۱۸ مارس ۲۰۰۳ برنامه ریزی شده بود، به خبرنگاران نوشت: پرونده باید از چندین نمونه مثبت مهاجرین جذب جامعه شده، حركت كند، زیرا این بهترین شیوه­ای است كه می توان وارد موضوع شد .... و خیلی جالب تر و زنده تر از ارائه فهرستی درباره اشكال نژاد پرستی متداول و معمولی است و بهتر است كه با فیلمی كه سر شب نشان داده می شود، همخوان باشد؛ فیلمی كه در یادداشتی داخلی به عنوان نمونه مثبت و موفق جذب مهاجرین در جامعه فرانسه از آن یاد شده است. و برای پیشگیری از هر سوء تفاهمی، یادداشت فوق مشخص می­كند: برای همخوان بودن با فیلم، مهم است كه مثالی از یك مورد مثبت جذب مهاجرین، نسبتاً سریع در برنامه ارائه شود. امروز دیگر تفاوت بین یك تحقیق واقعی خبرنگاری با انتخاب موضوع و تقسیم نقش در آن، از پیش كاملاً روشن است.....